MELANARGIA

Drie lokzetten op rij

2012-01-25T12:10:00.000+01:00

Spannende partij Bert-Gijs voor Schaesberg Open. Na afloop gaf mijn tegenstander maar liefst drie lokzetten op rij aan, waarop hij had gespeeld.

Na (6-11) hoopte zwart op 36-31? (27x36) 26-21 (17x26) 28x6 en dan niet direct (7-11?) maar damcombinatie naar 47.

Eén zet later. Zwart heeft niet veel beters dan (11-16). Wit kan nu naar dam combineren, maar deze kan worden afgenomen met gelijke stand (en wellicht iets betere positie voor zwart).

Weer één zet verder. Na (7-11) kan wit een doorbraakcombinatie nemen. Maar zwart kan forceren dat wit dam haalt die vervolgens met schijfverlies van het bord verdwijnt.

Zelf tijdens de partij geen van deze mogelijkheden onderkend. Uiteindelijk eindigde de partij in remise.

Winst voor het oprapen

2011-11-27T15:30:00.008+01:00

In Doetinchem lag tegen Jan Masselink (DUO2 - DVZ2) de winst (voor mijzelf en het team) voor het oprapen. Na (23-29) vervolgde ik echter met 30-24?? (29x20) en werd het helaas remise.

Vanuit het diagram had na (23-29) uiteraard vervolgd moeten worden met 39-33!! en nu faalt (31-37) 33x24 (37-42?) wegens
2-13! (42x33) 25-20! (14x34) 24-20! (15x24) 13x3!!

Zie Toernooibase voor een animatie van deze partij.

Gemiste damcombinatie

2011-11-02T12:32:00.002+01:00

Na 38-32? kan zwart een winnende damcombinatie uitvoeren. Gemiste mogelijkheid in partij Wiel-Bert voor de onderlinge competitie bij De Vaste Zet.

Het zetje doet mij denken aan de fraaie combinatie waarmee Wiel in 2004 had kunnen winnen van Eric Sanders (landelijke wedstrijd Nijmegen-Maastricht).

Een volger van deze blog wees mij nog op de partij Hans Vleghert - Janes de Vries (landelijke competitie 2006/2007). Ook hier werd de combinatie helaas gemist.

Fragmenten uit Portugal

2011-10-27T18:54:00.002+02:00

Mooie partijen gespeeld tijdens Tavira Open (Portugal), zie hier enkele fragmenten.

In deze stand dacht ik (met wit) zowaar nog de remise ontdekt te hebben. Gespeeld werd: 36-22 (23-32!) 22x6 (32x16) 6-1 (16x49) 1x25
(49-32!!) Zie het volgende diagram.

Mijn in Italië woonachtige Senegalese tegenstander Babacar Diop bleek de stand echter veel beter te hebben doorgerekend! De witte dam kan namelijk altijd worden afgenomen.
Na 25-48 (24-30!) zag ik dit ook en gaf op.

Tegen Ad Vreeswijk meende ik (met zwart) de winst te forceren met (8-12) 40-34 (24-30) 35x24 (20x40) 45x34 (15-20). Zie het volgende diagram.

Na 33-29? volgde (19-24!) 28x17 (24x11) en wit gaf op. Wit heeft in de diagramstand echter nog de volgende redding: 21-21! (26x17)

33-29! en wit kan de stand nog houden na bijvoorbeeld (3-8) 37-31 (17-22) 28x17 (12x21) 32-28 (23x32) 38x16.

Tegen Wim Winter werd het na 34-29 (23x34) 40x20 (15x24) 25-20 (14x34) 28-23 (19x39) 38-33 (39x28) 32x5 remise. De computer geeft aan hoe ik hier met wit had kunnen winnen: 28-22!!
(8-12) 31-26 (11-17) 22x11 (6x17) 34-29 (23x34) 40x20 (15x24) 33-28 (18-23) 27-22 (10-15) 22x11 (16x7).

Een succesvolle aanvalspartij tegen Gerwin Mollink, zie animatie op Toernooibase. Beslissende fout van zwart is (8-12?). Met een tijdelijk offer had zwart hier de partij nog kunnen redden: (21-26!) 23x21 (16x38) 33x42 (8-13) en zwart kan schijf 24 weer terugwinnen.

Lange tijd wist ik (met zwart) stand te houden tegen Michel Stempher, maar op zet 48 gaat het helaas toch nog mis.

Verloop: (25-30?) 36-31!
(9-14) 31-27 (30-35) 48-43 (13-19) 43-38 en zwart verloor.

Vanuit het diagram (12-17!) kan wit het beste terugruilen met
37-31 (26x37) 32x41 met probleemloze remise, want na bijvoorbeeld 36-31? (18-22) 15-10? (22x24) 10-5 (9-14!) 5x21 (16x38) is het zelfs zwart die wint.

Op zoek naar orchideeën in Zuid-Frankrijk

2011-09-30T17:15:00.001+02:00

Maandagavond 28 november a.s. zal ik een presentatie geven voor de kersverse IVN-afdeling Heuvelland over orchideeën in Zuid-Frankrijk. Ongeveer 35 verschillende soorten orchideeën zullen de revue passeren. Daarnaast ook aandacht voor andere planten, vogels en andere dieren en het landschappelijk schoon.

Zuid-Frankrijk is qua orchideeën een uiterst interessant gebied.
Er komen namelijk tal van middeneuropese soorten voor (die we vaak uit onze omgeving al kennen), maar bovendien vele echte mediterrane soorten die alleen rondom de Middellandse Zee te vinden zijn.

Gebieden die we nader zullen bekijken zijn: de Corbières, de Camargue, de Estaque, de Alpilles en de Causses.

Wanneer?
Maandag 28 november om 20:00 uur.
Waar?

Oud Wielder, Marchierstraat 11, Wijlre.

Hebbes!

2011-09-02T15:17:00.008+02:00

"Hebbes!" riep ik uit na het maken van deze foto. Zo vaak zie je Alcedo atthis (IJsvogel) immers niet. En als je hem toch ziet, is het meestal niet meer dan een flits vlak boven het wateroppervlak. En als hij al eens een keertje blijft zitten, dan heb je weer zelden de camera bij de hand.

Even later streek de vogel neer op de leuning van een bruggetje. Pas thuis ontdekte ik dat er nog een tweede exemplaar op de foto staat! Foto's gemaakt in de omgeving van de Geul bij Wijlre (L).

Zie ook:

► Oog in oog met... de ijsvogel

IVN Heuvelland opgericht

2011-08-30T19:26:00.000+02:00

Gisterenavond aan een keukentafel te Schin op Geul het IVN Heuvelland opgericht. Het IVN is een landelijke vereniging voor natuur- en milieueducatie. Filosofie is, dat als je de mensen laat zien hoe mooi de natuur is, zij zich ook meer zullen inzetten voor het behoud ervan en voor de bescherming van ons milieu.

Helaas zijn de afgelopen periode enkele IVN-afdelingen in Zuid-Limburg opgeheven. Toch bestaat bij een aantal mensen de behoefte om dit belangrijke werk in deze regio voort te zetten. Het Zuidlimburgse heuvelland is immers een uniek stukje natuur in Nederland.

De komende periode zal de nieuwe afdeling verder in de steigers worden gezet. Iedereen die zich aangesproken voelt door onze doelstelling wordt uitgenodigd zich aan te melden, dit kan via melanargia@verton.nl. De afbeelding is het toenmalige IVN-logo dat mij ruim 30 jaar geleden werd opgespeld bij de uitreiking van het IVN Natuurgidsendiploma.

Met hekstelling naar plusscore

2011-08-15T10:29:00.005+02:00

De laatste ronde van het Brunssumdamtoernooi speelde ik (met zwart) tegen Bram Verhoef. Met een hekstelling wist ik deze partij te winnen. Na een matig toernooi bereikte ik daardoor uiteindelijk toch nog een +1 eindscore.

Indien de animatie niet (correct) werkt, download dan de meest recente versie van Java.

Na de 14e zet van zwart is 37-31 gedwongen. Er dreigt immers
(18-23); na 27-21? volgt (20-24!) met schijfwinst en na 46-41? volgt (17-22!) 41-36 (22x31) 36x27 (18-23!) ook met schijfwinst.

Na de 17e zet van wit kan zwart een gunstige hekstelling innemen, ondanks de twee zwarte schijven op de lange lijn. Vanaf nu wemelt de partij van de (veelal lichte) combinaties.

Na de 20e zet van zwart is 38-32? verhinderd wegens (24-30!) 35x24 (18-22) 27x18 (12x23) 29x18 (20x36).

Na 22e zet van zwart wordt de speelvrijheid voor wit nog steeds belemmerd want op 38-32? volgt simpel schijfwinst met 22-27!

Na de 24e zet van wit: ook zwart moet op zijn hoede blijven. Na
(12-18?) zou zijn gevolgd 35-30! (24x35) 29-24 (20x29) 34x1. Kenmerkend zetje bij een hekstelling.

Na 25e zet van zwart is 38-32 wederom verhinderd, nu wegens (25-30!) 34x25 (14-19) 25x23 (5-10) 29x20 (18x47). Ook een karakteristieke combinatie in dit speltype.

Na 26e zet van wit dreigt wit op zijn beurt met 27-21 (17x26)
37-31 (26x37) 38-32 (37x28) 33x2.

Na 26e zet van zwart had wit waarschijnlijk het beste een schijf kunnen offeren met 35-30, omdat hij dan nog enige positionele compensatie heeft.

Na 29e zet van wit is (8-13) verhinderd vanwege 34-30 (25x23) 33-29 (ad lib) 39x17.

Na de 29e zet van zwart offert wit noodgedwongen één schijf, want 43-39? is verhinderd wegens (25-30) 34x25 (18-22) 27x18 (12x32) en 26-21 is verhinderd wegens (24-30!) 35x24 (18-22!) 27x18 (12x23) 29x18 (20x38) 43x32 en de verrassende naslag (16x38).

Na de 40e zet van wit blijft het ondanks de schijf voorsprong oppassen geblazen, na het logische (5-10??) zou wit toegeslagen hebben met 16-11! (7x16) 26-21 (16x27) 38-32 (27x29) 34x5.

Merel snoept van Lijsterbes

2011-08-12T08:20:00.002+02:00

In de tuin kleurt de Lijsterbes (Sorbus) momenteel prachtig oranje van de bessen. Het lijkt er echter op dat we er niet lang van zullen kunnen genieten.

Want merels (Turdus merula) doen zich te goed aan de vruchten. Maar de merel is nauw verwant aan de lijster, dus het is ze vergeven.

Op de foto het zwart-gekleurde mannetje. Het vrouwtje is bruin.

Opgegeven in remisestand

2011-08-06T19:01:00.000+02:00

Tijdens het damtoernooi in Brunssum speelde ik met wit tegen Bé Eggens.

Na lang nadenken gaf ik in de diagramstand op. De beoogde doorbraakcombinatie 27-21? (16x38) 26-21 (23x41) 21x14 bleek namelijk te falen wegens (41-46) 14-9 (46-14!!) 9x20 (25x14). Andere varianten leken mij ook zinloos.

Het computerprogramma Truus geeft echter de zeer verrassende remisevariant aan: 44-39!! (19-24) 28x30 (25x43) 32-28!! Indien zwart nu dam haalt, wordt deze altijd afgenomen. En als zwart eerst een schijf offert, bereikt wit ook altijd remise. Bizar!

Spaanse blauwtjes

2011-08-02T08:27:00.006+02:00

Er zijn veel soorten blauwtjes. Een bijzondere waarneming eind juni in de Sierra Nevada (Andalusië) was Plebejus hesperica (Spaans saffierblauwtje). Een endemisch vlindertje dat slechts op enkele locaties in Spanje voorkomt.

Een andere leuke vondst was Aricia cramera (Moors bruin blauwtje). Om dit vlindertje te kunnen zien zul je eveneens naar Spanje moeten afreizen. Het determineren van blauwtjes is vaak niet eenvoudig. Vergelijk het patroon op de vleugels eens met elkaar en ook met Polyommatus icarus (Icarusblauwtje).

Andere Spaanse vlinders en libellen:
► Leptotes pirithous (Klein tijgerblauwtje)
► Cleopatra en de Kardinaal
► Koperen beekjuffer
► Spaans Dambordje

Blauwtjes van de vroongronden

2011-08-01T06:07:00.005+02:00

De vroongronden op Schouwen (Zeeland) zijn de kalkarme binnenduinen tussen Haamstede en Renesse. In dit schrale gebied een behoorlijk aantal polletjes met Jasione montana (Zandblauwtje) aangetroffen. Een vrij laag plantje met kleine bolvormige blauwe bloempjes. Behoort tot de Campanulaceae (Klokjesfamilie), wat je wellicht niet direct zou denken. Ook verwant aan Phyteuma (Rapunzel), inderdaad wel zichtbaar.

Een heel ander blauwtje dat we er zagen is Polyommatus icarus (Icarusblauwtje). Een algemeen voorkomend klein vlindertje met blauwe bovenvleugels, hier zittend met de vleugels dichtgeklapt en dus de ondervleugels te zien. Familie van Leptotes pirithous (Klein tijgerblauwtje). Het beestje zat op Lysimachia (Wederik).

Elke avond een nieuwe bloem

2011-07-20T20:54:00.007+02:00

Oenothera (Teunisbloem) begint 's avonds te bloeien. Elke avond een nieuwe bloem, telkens weer één etage hoger. Onder de open bloem zijn nog de uitgebloeide bloemen van de afgelopen dagen te zien en erboven al de bloemknoppen voor de komende dagen. De foto is gemaakt in eigen tuin.

Eerder schreef ik over de Teunisbloem in Het onbekende Neeltje Jans.

Klein tijgerblauwtje

2011-07-15T03:45:00.000+02:00

Blauwtjes zijn kleine vlindertjes met de bovenvleugels meestal blauw en soms bruin gekleurd. Er bestaan vele tientallen soorten, zoals Leptotes pirithous (Klein tijgerblauwtje), heel goed te herkennen aan het tijgerachtige patroontje aan de onderzijde van de vleugels. Let op de nep-ogen bedoeld om eventuele belagers te misleiden, en ook op de twee staartjes. Komt voor in Zuid-Europa, de foto is begin deze maand gemaakt in de omgeving van Motril (Andalusië).

Gouden tor en Parelmoer

2011-07-13T07:56:00.000+02:00

Op een groepje distels tientallen grote en fraai gekleurde insecten gevonden. Cetonia aurata (Gouden tor) is zo'n twee centimeter en heeft een soort goudkleurige waas. De beesten kunnen ook vliegen, er komen dan vleugels van onder de dekschilden vandaan, een merkwaardig gezicht.

Argynnis aglaja (Grote parelmoervlinder) is een prachtige grote vlinder. Op de foto zijn zowel boven- als onderkant goed zichtbaar, essentieel voor de determinatie. Verwarring is immers mogelijk met het vrouwtje van de Keizersmantel.

Foto's gemaakt in de Eifel ten zuiden van Düren (D).

Cleopatra en de Kardinaal

2011-07-10T22:13:00.001+02:00

Veel nieuwe vlinders geleerd in Zuid-Spanje, zoals Gonepteryx cleopatra (Cleopatra). Deze is verwant aan de in onze contreien voorkomende Gonepteyx rhamni (Citroenvlinder). De mannetjes hebben echter een oranje vlek op de voorvleugel. De vrouwtjes zijn moeilijker van het Citroentje te onderscheiden. Cleopatra's zitten vrijwel altijd met de vleugels dichtgeklapt.

Een andere mooie en grote vlinder is Argynnis pandora (Kardinaalsmantel). Een familielid van Argynnis paphia (Keizersmantel), maar de voorvleugel is van onderen deels rozerood gekleurd. Hieronder nog een foto met de vleugels opengeklapt.

Zowel Cleopatra als Kardinaalsmantel hebben behoefte aan warmte en komen daarom uitsluitend voor in Zuid-Europa.

Koperen beekjuffer

2011-07-07T10:58:00.000+02:00

Zelf had ik nog nooit van de Koperen beekjuffer gehoord. Maar Calopteryx haemorrhoidalis komt in onze contreien dan ook niet voor. Deze libelle is wel te vinden in Zuid-Europa. Prachtig poserend zat het beestje op een takje boven een bergbeekje in de Sierra Nevada. Klik op de foto voor een vergroting met details die in het veld met het blote oog nauwelijks waarneembaar zijn.

Spaans dambordje

2011-07-05T16:52:00.005+02:00

Hoewel dit jaar niet deelgenomen aan het damtoernooi in Salou, toch veel Spaanse dambordjes gezien. Melanargia lachesis verschilt maar weinig van de in onze eigen streken voorkomende Melanargia galathea (Dambordje). Toch is bijna geen verwarring mogelijk, want het Spaans dambordje komt uitsluitend in Spanje voor (met uitzondering van het uiterste noorden) terwijl het ons bekende Dambordje daar juist ontbreekt. De foto is vorige week gemaakt in de Sierra Nevada (Andalusië).

Wilde paarden in de Camargue

2011-06-18T07:07:00.006+02:00

In Zuid-Frankrijk komen nog echte wilde paarden voor, vertelde meester De Haas bijna 45 jaar geleden. Hij doelde op de befaamde witte paarden in de Camargue. Ik moest er aan terugdenken toen we ze door de moerassen zagen slenteren. Een mooi gezicht, dat zeker. En ze hebben inderdaad volop de ruimte in het uitgestrekte natuurgebied. Maar de dieren hebben wel allemaal een eigenaar, die ze vooral gebruikt als rijpaarden voor de toeristen. Laten we het daarom maar op halfwilde paarden houden.

Soms zie je koereigers boven op de witte paarden staan, zie foto van vorig jaar.

Groot geaderd witje

2011-06-13T16:24:00.014+02:00

Aporia crataegi (Groot geaderd witje) is vanwege de opvallende zwarte aders direct te herkennen. Niet meer in Nederland, maar op zonnige dagen zien we er wel eens op bepaalde kalkgrasvelden in de Eifel. Foto echter vorige maand gemaakt in Zuid-Frankrijk (omgeving van Narbonne-Plage) waar ze nog meer voorkomen.

Leuke vlinderwaarnemingen

2011-06-06T07:52:00.007+02:00

Deze Apatura ilia (Kleine weerschijnvlinder) streek neer op een gele container. Niet zo'n heel natuurlijk plaatje dus, maar wel mooi contrasterend. De mannetjes vertonen bij een bepaalde lichtinval de blauwe weerschijn, vooral in vlucht prachtig om te zien. Helaas komt deze vrij forse vlinder al geruime tijd niet meer in Nederland voor. De foto is gemaakt in Noord-Frankrijk, omgeving Thionville.

Een andere leuke waarneming in hetzelfde gebied: Limenitis camelia (Kleine ijsvogelvlinder). Komt nog in Nederland voor, maar wel zeldzaam. Zit hier op een brandnetelblad.

Weerzien met oude bekende

2011-05-31T13:34:00.007+02:00

Geen grote kleurige orchidee, maar wel het weerzien met een oude bekende, al is het misschien zo'n 40 jaar geleden. Liparis loeselii (Groenknolorchis) werd toen nog Sturmia genoemd. Het plantje stond in de duinen van Schouwen (Zeeland). Inmiddels zijn daar de groeiplaatsen volstrekt ontoegankelijk geworden. Daarom maar naar Terschelling (Friesland) getogen om dit orchideetje toch nog eens terug te zien.

Enkele andere orchideeën tijdens excursies Terschelling en Drenthe:

Spaanse pijpbloemvlinder

2011-05-24T12:46:00.003+02:00

Een leuke waarneming in Zuid-Frankrijk: Zerynthia rumina (Spaanse pijpbloemvlinder). Ter plaatse uiteraard wel gezocht naar Aristolochia (Pijpbloem) maar helaas niet gevonden. Deze vlinder komt voor in een groot gedeelte van Spanje en ook langs de Franse rivièra. De foto is gemaakt op 9 mei 2011 bij Lagrasse (Aude).

Rode vlierorchis in de Cevennen

2011-05-20T18:00:00.007+02:00

"We never found the red variety of this species in the Cévennes" staat in het Crossbill boekje over Dactylorhiza sambucina (Vlierorchis). Daarom waren wij best wel een beetje trots toen we op de Causse Méjean een gebiedje troffen met enige tientallen rode vlierorchissen. Maar de meeste planten in de Cevennen hebben inderdaad gele bloemen, zie foto hieronder.

Endemische Ophryssen

2011-05-19T08:17:00.007+02:00

"The endemic Aveyron Orchid is the star species of the Cernon valley" staat in het Crossbill boekje over de Cevennen en Causses. Wegens de droogte stonden er dit jaar maar weinig, maar toch nog (wel met hulp van enkele andere orchideeënliefhebbers) diverse exemplaren van Ophrys aveyronensis gevonden. Het is een endemische soort, dat wil zeggen slechts in een beperkt gebied voorkomend, namelijk de Aveyron in Frankrijk. Kenmerkend zijn de roze sepalen en rood/roze petalen.

Eveneens endemisch is Ophrys catalaunica. Komt uitsluitend voor in Catalonië en een smal reepje langs de Franse zuidkust tot de Corbières. Daar vonden we deze tot het Bertolonii-complex (Zadelorchissen) behorende orchidee, nauw verwant ook aan de Ophrys aurelia die we een jaar eerder meer oostelijk (omgeving Marseille) aantroffen.

Ook bijzonder is Ophrys aymoninii, een verwant van de Ophrys insectifera (Vliegenorchis), maar de bloemen van O. aymoninii hebben een gele rand. We vonden tal van planten op diverse locaties.

Het verspreidingsgebied blijft beperkt tot enkele departementen in Zuid-Frankrijk.

Meer Franse Ophryssen op deze blog:
► Gelukkig hebben we s.l.
► Franse Ophryssen
► Franse Ophryssen (vervolg)
► Onmiskenbaar een Bertolonii

Indrukwekkende ontmoeting

2011-05-18T17:09:00.001+02:00

We zaten rustig te picknicken op een mooi uitzichtspunt in de Cevennen, toen we plotseling ineenkrompen van de schrik. Er klonk een vreemd geluid pal boven ons hoofd, een enorm beest scheerde vlak over ons heen. Het was een Gyps fulvus (Vale gier) die in de rots achter ons zijn nest bleek te hebben.

Even later was de vogel weer gevlogen, dus helaas geen close ups kunnen maken. Wel bleef de gier nog een tijd rondjes cirkelen en hoorden we het gekrijs van de jonge vogels in het nest. Een zeer indrukwekkende ontmoeting met één van de grootste vogels op aarde.

Meer wetenswaardigheden over de Vale gier in Andalusië, deel 2 – Clemence K. richting Afrika.

Magnifiek schouwspel in de Camargue

2011-05-18T05:51:00.003+02:00

Evenals vorig jaar weer een dagje Camargue in vakantieschema opgenomen. Dit is de Rhône-delta in Zuid-Frankrijk. Tegen zonsondergang maken duizenden (!) Europese flamingo's (Phoenicopterus roseus) hun dagelijkse vlucht van zee naar de meer landinwaarts gelegen watergebieden. Soms als eenling, maar meestal in kleine groepjes. Werkelijk een magnifiek schouwspel!

Tussen de vele roze vogels troffen we één afwijkend exemplaar aan. Bij deze flamingo lijkt de roze kleur te ontbreken. Is dit wellicht een vorm van albinisme?

Fitis weer in het land

2011-04-23T22:35:00.006+02:00

Phylloscopus trochilus (Fitis) voor het eerst dit jaar gehoord en gezien. Het zangvogeltje is dus weer terug uit Afrika.

Qua uiterlijk niet goed te onderscheiden van Phylloscopus collybita (Tjiftjaf), maaar gemakkelijk herkenbaar aan de zang, namelijk een melodieus deuntje van hoog naar laag. Foto gemaakt aan de Zeeuwse kust.

Witte harlekijn

2011-04-18T19:30:00.008+02:00

Voor het eerst in mijn orchideeëncarrière een witte Orchis morio (Harlekijn) gevonden.

Normaal is de bloem paars, soms roze. In een weide bij Rochefort (B) met enkele duizenden (!) harlekijnen exact één wit exemplaar ontdekt.

Op de foto zijn de groene nerven in de petalen goed te zien; hieraan is Orchis morio altijd makkelijk te herkennen.

Zie ook:
► Witte orchideeën
► De eerste orchideeën bloeien

Gele anemoon

2011-04-10T22:45:00.006+02:00

Anemone ranunculoides (Gele anemoon) komt in Nederland in het wild maar op enkele plaatsen in Zuid-Limburg voor, onder andere bij Wijlre in de buurt van de gelijknamige camping. In het Hohnbachtal (B) zijn nu hele stukken geel gekleurd door dit mooie bloempje. Dezelfde wandeling gemaakt als twee weken geleden, de narcissen en peperboompjes zijn inmiddels uitgebloeid, maar nu al wel het zinkviooltje en de eerste orchideeën (mannetjesorchis) in bloei. De natuur is vroeg dit jaar!

► Bijzondere anemonen

Ganzen in de Prunje

2011-03-28T10:08:00.008+02:00

Branta leucopsis (Brandgans) is makkelijk te herkennen aan zijn witte zijkop en voorhoofd. In de Prunjepolder in Zeeland zitten er soms duizenden. Deze vliegende exemplaren leverden een grappig plaatje op. Dit gebied staat bekend bij vogelaars vanwege de grote aantallen watervogels die er voorkomen.

Peperboompje bloeit

2011-03-25T15:23:00.003+01:00

Daphne mezereum (Rood peperboompje) is in Nederland een sporadisch voorkomend struikje dat in het vroege voorjaar bloeit. De foto is gemaakt in het Hohnbachtal (B), gelegen ten zuiden van Vaals. Hier een prachtige wandeling gemaakt, onder meer Lathraea squamaria (Bleke schubwortel), Gagea lutea (Bosgeelster) en Viola odorata (Maarts viooltje) in bloei aangetroffen.

Belangrijkste publiekstrekker in dit gebied is echter Narcissus pseudonarcissus (Wilde narcis). Vele duizenden staan er op de hellingen, werkelijk in schitterend gezicht.

► Het dal van de Hohn - een eldorado voor botanici

Voorjaar dient zich aan

2011-03-21T06:50:00.002+01:00

De afgelopen week Viola odorata (Maarts viooltje) voor het eerst gezien dit jaar. Net zoals Tussilago farfara (Klein hoefblad) altijd weer een leuke voorbode van het zich aandienende voorjaar.

Zie Op zoek naar het Maarts viooltje (e-Spekkoek, 2003) voor meer wetenswaardigheden over dit plantje.

Met de kennis van T(h)oen

2011-03-13T09:21:00.006+01:00

Tijdens de promotiewedstrijd Westlandse Dam Combinatie - Cema/De Vaste Zet 2 speelde ik tegen Walter Thoen. Ik vervolgde met (10-14?) en de partij eindigde in remise.

Zwart had echter schijfwinst kunnen forceren met (18-23!).

Op 42-38 volgt (10-14!) met niet te pareren dreiging (23-28) 32x23 (14-20) 25x14 (9x18).
Op 32-28 (23x32) 37x28 volgt ook (10-14!) nu met niet te weerleggen dreiging (14-20).
En op iets anders volgt (22-28!) 33x22 (17x28) maakt niet uit wat wit speelt want op de volgende zet komt eveneens (10-14 !) met dezelfde onweerlegbare dreiging (14-20).

Dit alles evenwel met de kennis van nu...

Duizelingwekkende varianten

2011-03-10T14:35:00.001+01:00

"Willen jullie nooit meer zo'n ingewikkelde partijen spelen!" zei Paul gekscherend nadat hij urenlang met onderstaande partij uit de onderlinge competitie bij De Vaste Zet bezig was geweest. Hij wist er een volledige damrubriek over vol te schrijven met vele duizelingwekkende varianten.

Bert-Henk

Opmerkelijk vind ik de constatering van Paul dat zwart in het eerste diagram (stand na de 35e zet van wit) vanwege de slechte schijvenverdeling zeer bedenkelijk staat, maar dat uit zijn brij aan varianten blijkt dat de beste winstkansen toch voor zwart zijn.

Gelukkig hebben we s.l.

2011-03-07T20:36:00.005+01:00

Terwijl het nieuwe orchideeënseizoen alweer in aantocht is ben ik nog steeds aan het worstelen met de foto's van vorig jaar. Op de foto een Ophrys fusca s.l. (Bruine ophrys). De laatste tijd heeft men echter allerlei nieuwe soorten afgesplitst met namen als O. lupercalis en O. bilunulata. Voorlopig slaag ik er helaas nog niet in deze soorten goed te onderscheiden. Maar gelukkig hebben we de toevoeging s.l., dit betekent sensu lato = in brede zin, waarmee al deze fusca's mooi op één hoop te vegen zijn. Foto gemaakt bij Saint Julien des Martigues (Bouche-du-Rhone) op 24 april 2010.

Deze Ophrys fusca s.l. is wel op naam gebracht, het betreft Ophrys forestierii. Aangetroffen langs de kust bij Carro (Bouche-du-Rhone) op 23 april 2010.

Meer Franse Ophryssen op deze blog:
► Franse Ophryssen
► Franse Ophryssen (vervolg)
► Onmiskenbaar een Bertolonii

Zie ook:
► Sensu lato (op Wikipedia)
► Foto's O. fusca (op Bertolonii)

Orchideeënfoto's op Bertolonii

2011-03-02T08:39:00.002+01:00

Alle foto's van orchideeën op deze blog zijn samen met enkele oudere series (onder meer Kreta 2008 en Spanje 2009) bij elkaar gebracht op bertolonii.blogspot.com. Op deze nieuwe blog is het mogelijk te filteren op zowel gebied als soortnaam.

Zuidelijke waarnemingen

2011-02-26T08:19:00.001+01:00

In 2002-2004 schreef ik onder de titel Zuidelijke waarnemingen een serie artikelen voor e-Spekkoek, een e-mail magazine van vrienden voor vrienden.

De artikelen heb ik nu - zoveel mogelijk in de oorspronkelijke vorm - op e-Spekkoek.blogspot.com gezet. Veel leesplezier toegewenst!

Driedubbele dreiging

2011-02-19T23:57:00.001+01:00

Een snelle overwinning bij de wedstrijd Cema/De Vaste Zet 2 - Raes Maastricht 2 tegen Wiel Okrogelnik.

Na 31-27? miste ik helaas nog wel een mooie schijfwinst met

(24-29!) 33x24 (20x40) 35x44 [op 45x34 volgt 17-21] (25x34) 39x30 (17-22) 27x29 (16-21) 26x17 (11x35).

Reeds acht zetten later kwam echter de herkansing: 50-44? (21-26!!). Zwart brengt nu een driedubbele dreiging in de stand.

Gespeeld werd 41-36 (16-21) en wit gaf op omdat zou volgen 27x16 (18-22) 28x17 (23-29) 34x23 (25x34) 39x30 (19x50).

Na 44-40 was gevolgd (16-21) 27x16 (26-31) 37x26 (18-22) 28x17 (23-29) 34x23 (19x46).

Meest taaie (doch eveneens vergeefse) tegenspel was geweest

28-22 (24-29) 33x24 (20x40) 45x34 (15-20) [op (8-12) volgt

30-24!] 22-17 wat anders? (20-24) 41-36 [38-33 en 39-33 zijn combinatief verhinderd] (24-29) met schijfwinst voor zwart.

Campagnewandeling

2011-02-11T10:04:00.008+01:00

Als kandidaat bij de Provinciale Staten verkiezingen op 2 maart 2011 organiseer ik een wandeling door de mooie natuur in Zuid-Limburg. We wandelen onder meer door het dal van de Eyserbeek. Met wat geluk zien we de zeldzame ijsvogel. Onderweg wordt door een natuurgids uitleg gegeven over natuur en landschap. Er is natuurlijk ook aandacht voor de dreigende aantastingen van dit prachtige stukje Limburgs heuvelland. Zo is bij Eys een golfbaan gepland aan weerszijden van de hier meanderende beek.

Deze wandeling wordt gehouden op zondag 27 februari 2011, de start is om 13:30 uur vanaf het parkeerterrein Wittem. De lengte is ongeveer 6 km. en het zal circa 2 uren duren. Sommige paden kunnen modderig zijn!

Forcing van 25 zetten

2011-02-07T20:33:00.001+01:00

Voor de nationale competitie speelde ik (met wit) in Wageningen een spannende partij tegen Cees Maliepaard.

Na 3e zet zwart uiteraard geen 27-21? (26x37) 21x23 (11-17!) 42x31 (17-22) 28x17 (19x26) en schijf 17 gaat verloren.

Na 22e zet wit schiet de grafiek van Truus naar ruim +1 voor wit. Volgens de computer volgt dus eigenlijk één lange forcing van zo'n 25 zetten. Daarvan was ik mij tijdens de partij overigens nog niet zo bewust. Wel heeft zwart al problemen; er dreigt schijfwinst via 23-18 en 33-29 en zowel (13-19) als (21-27) zijn combinatief verhinderd.

Na 30e zet wit was (22-28) 24x31 (28x50) mogelijk, maar deze dam is te duur voor zwart.

Na 33e zet zwart was 42-38 (31x42) 38x47?? verhinderd wegens het verrassende (22-28!!) 23x32 (13-19) 24x22 (17x46).

Na 35e zet wit was hetzelfde zetje mogelijk (22-18) 23x32 (13-19) 24x22 (17x48) maar nu wordt de zwarte dam afgenomen: 30-25 (48x31) 26x37 met nog steeds goede stand voor wit.

Zuidelijke vogels rukken op

2011-01-25T16:46:00.004+01:00

Alopochen aegyptiata (Nijlgans) staat in mijn vogelboek uit 1976 nog bij de toevallige gasten. Anno 2011 komt deze van oorsprong zuidelijke vogel echter vrij algemeen in Nederland voor. In tegenstelling tot vroeger zien we tijdens het wandelen langs de Geul tegenwoordig bijna altijd wel meerdere exemplaren.

Ook Egretta garzetta (Kleine zilverreiger) is met een opmerkelijke opmars bezig. Tijdens een vogeluitstapje op Schouwen-Duiveland zagen we er vele tientallen op allerlei verschillende locaties. Tien jaar geleden was dat nog volstrekt ondenkbaar; zeldzame, onregelmatige zomergast staat er in mijn oude vogelgids.

Kandidaat

2011-01-17T19:03:00.011+01:00

Meer dan 40 jaar geleden gingen we reeds op vakantie naar Zuid-Limburg. Deze foto weet ik me nog goed te herinneren; het is aan de rand van het Onderste Bos bij Epen waar ik naar het in België gelegen kasteel Beusdal kijk. Inmiddels woon ik er al bijna 25 jaar en geniet nog steeds van het mooie landschap en de bijzondere natuur in dit buitenlands aandoende stukje Nederland.

Helaas komt de natuur steeds meer in de verdrukking. Zo heeft de provincie Limburg onlangs tal van natuurgebieden in de verkoop gegooid. In een prachtig beekdal bij Eys zal een golfbaan worden aangelegd. Gemeente en provincie zijn serieus met Center Parcs in gesprek over een bungalowpark op de Gulperberg. Het kamperen bij de boer dreigt te ontaarden in steeds meer echte campings.

Dit alles heeft mij bewogen om me voor GroenLinks kandidaat te stellen bij de Provinciale Staten verkiezingen op 2 maart 2011. Zodat toekomstige generaties hopelijk nog net zo van de natuur kunnen genieten als ikzelf ruim vier decennia geleden!

Beslissingsmatch verloren

2011-01-13T08:50:00.002+01:00

Wiel Maertzdorf heeft de beslissingsmatch om het kampioenschap van Geleen 2010 gewonnen. Met sterk positioneel spel wist hij de beide partijen te winnen.

Bert-Wiel

Wiel-Bert

Sterk gespeeld maar winst gemist

2011-01-08T19:22:00.006+01:00

Bij Cema/DVZ 2 - Micone 2 speelde ik tegen Harry Verdoolaege een sterke partij. Aangezien (19-23?) verhinderd is wegens 15-10! speelde ik echter te snel het logisch lijkende (18-23?) en het werd remise.

In deze stand had zwart de kroon op zijn werk kunnen zetten met (14-20!!) 15x24 (19-23!) en zwart wint. Simpel maar verrassend.

Zie ook mijn partij tegen Piet Rozenboom (Salou 2009). Hier verloor ik onnodig na
33-29?? waarna wel (14-20!!) 15x24 (19-23!) volgde.

Genieten van de vogels in de tuin

2010-12-26T19:56:00.018+01:00

Dit keer niet ver van huis, maar een foto gemaakt vanuit de keuken. Deze Dendrocopus major (Grote bonte specht) is regelmatig te vinden bij de mezenbollen in de tuin. Het is een mannetje, dit is te herkennen aan de karakteristieke rode vlek in de nek.

Onmogelijke witte schijf op 41

2010-12-02T20:29:00.001+01:00

(Hoofdlijn, november 2010)

Vogelen in de Camargue

2010-11-15T20:22:00.004+01:00

Eerder dit jaar vogels gekeken in de Camargue (Zuid-Frankrijk). Hier zit de grootste kolonie met Phoenicopterus roseus (Europese flamingo), naar schatting leven er zo'n 15.000 paar.

Bubulcus ibis (Koereiger) is altijd in de omgeving van vee te vinden. We zagen er vooral boven op de halfwilde witte paarden die in de Camargue voorkomen; telkens weer een grappig gezicht.

Alpenflora in de Vogezen

2010-10-15T12:31:00.000+02:00

Inmiddels weer terug van een weekje wandelen in de Vogezen (F). Mooi weer, prachtige herfstkleuren en schitterende vergezichten. Veel paddenstoelen gezien, zoals Clathrus archeri (Inktviszwam). En nog verrassend veel bloeiende planten, onder meer Pulsatilla alpina (Alpenanemoon). Tientallen exemplaren aangetroffen op de flanken van de Hohneck, met 1364 meter één van de hoogste toppen en bekend om zijn bijzondere alpenflora.

Leerzaam eindspelletje

2010-09-08T08:15:00.000+02:00

Bert-Valère (Onderlinge DVZ). Na 23-18! kan wit altijd een 1-om-3 remise eindspel bereiken. Ik speelde echter 24-20? (9x25) 19-13 en nu miste Valère een leerzame winst. Hij speelde (25-3?) en het liep remise, winnend was evenwel geweest (25-34!!). Twee mogelijke varianten:

Op 23-18 (34x12) 13-9 volgt verrassend (12-23!!) 9-4
(31-36!) en de witte dam wordt altijd gevangen.
Op 23-19 volgt (34-30!) 19-14 (30x8) 14-10 (8-19!) 9-4
(31-36!) idem dito.

Geslaagde omsingeling

2010-09-05T09:57:00.000+02:00

Tijdens de zomercompetitie van Damclub Maastricht wist ik (met wit) een hele mooie omsingelingsstand op het bord te krijgen tegen Tom Swelsen. Zwart had zich echter nog op fraaie wijze kunnen redden: (4-10!) en nu is 20-15? verhinderd wegens (8-12!!) 15x4 (23-29!) 34x3 (13-19) 4x22 (17x48) 3x17 (11x31). Op andere zetten van wit kan zwart zich altijd met (9-14) ontdoen van de witte lastpost op veld 20.

Vanuit het eerste diagram was het partijverloop: (17-22?) 41-36 (22x31) 36x27 (8-12) 30-25 (12-17) 46-41 (17-22) 41-36 (22x31) 36x27 (26-31) 37x17 (11x31) 33-28!

Zwart kan nu niet meer aan schijfverlies ontkomen. Er volgde (18-22) 28x17 (19-24) 20x18 (13x11) en na enkele zetten gaf zwart het op.

Oog in oog met Bambi

2010-09-02T16:42:00.000+02:00

Wie veel in de natuur vertoeft, ziet regelmatig reeën. Capreolus capreolus luidt de wetenschappelijke naam heel treffend. Vaak zie je alleen de witgevlekte achterkant, wanneer ze opgeschrikt wegrennen. Deze Bambi was echter bereid om op slechts enkele meters afstand eventjes te poseren.

Ringslang op de Drover Heide

2010-08-30T13:48:00.000+02:00

De Drover Heide is een voormalig militair oefenterrein gelegen in het noorden van de Eifel (D). Jarenlang was het er verboden voor mensen en daardoor heeft zich een unieke flora en fauna weten te ontwikkelen. Inmiddels is het gebied toegankelijk en hebben we er reeds tal van bijzonderheden gezien, onder meer Natrix natrix (Ringslang). Deze slang kan goed zwemmen en vele vennetjes op de Drover Heide vormen zijn ideale biotoop. Het dier verraadde zijn aanwezigheid door de lange zwarte tong.

Geen blauwe vermelding in Goes

2010-08-26T21:44:00.000+02:00

Tijdens het damtoernooi te Goes speelde ik (met wit) tegen Gerbrand Hessing.

Zwart vervolgde foutief met (28-32?) 37x28 (18-23).

Hier miste ik goede winst-

kansen met 38-32! (27x38) 42x33 (23x32) 26-21!

Nu is (14-20) verhinderd wegens de verrassende meerslag 30-25! (19x28) 25x3.
Maar ook na (32-37) 33-28 zijn de beste kansen voor wit.

Vanuit diagramstand was partijverloop (28-32?) 37x28 (18-23) 28-22?? (27x18) waarna ik snel de partij verloor en dus helaas ook geen blauwe vermelding in Toernooibase.

Octopus in het bos

2010-08-26T14:17:00.000+02:00

Het leek een beetje een saai bos in de Eifel totdat ik dit vreemde object zag. Was het menselijk afval of toch een plant of dier? Het bleek een paddenstoel, die ik niet kende en voorlopig maar octopuszwam noemde. Deze naam was niet eens zo verkeerd gekozen, het is namelijk Clathrus archeri (Inktviszwam).

De paddenstoel behoort tot de Stinkzwammen en verspreidde inderdaad een onaangename geur. Komt niet veel voor, dus een leuke en verrassende waarneming.

Neerlandica op historische locatie

2010-08-13T17:16:00.001+02:00

In 1949 werd Epipactis helleborine subsp. neerlandica (Duinwespenorchis) in de omgeving van Haarlem voor het eerst beschreven door Vermeulen. Hieraan dankt de orchidee zijn toevoeging neerlandica. Foto gemaakt nabij deze historische locatie. De plant wijkt op een aantal punten af van de veel meer voorkomende Epipactis helleborine subsp. helleborine (Brede wespenorchis), onder meer door de zeer dichte bloemaar. Is te vinden langs de kust van Denemarken tot Noord-Frankrijk.

Gentianen op de Sistigerheide

2010-08-08T07:09:00.001+02:00

Nog geen twee maanden geleden stonden op de Sistigerheide (D) tienduizenden orchideeën in bloei. Daar is, op wat zaadstengels na, niets meer van te zien. Maar het blijft een uiterst interessant gebied, nu is Gentiana pneumonanthe (Klokjesgentiaan) de grootste attractie. Er staan er duizenden, nergens anders ken ik een plaats waar deze fraaie gentiaan zo massaal voorkomt.

Orchideetjes in het dennenbos

2010-08-02T10:16:00.001+02:00

Veel soorten orchideeën zijn inmiddels uitgebloeid, dit geldt echter niet voor Goodyera repens (Dennenorchis). Een onopvallend plantje dat je snel over het hoofd ziet. Deze bijzondere orchideetjes staan vooral onder Pinus sylvestris (Grove den). Foto's gemaakt omgeving Düren (D).

Gevaarlijke planten van het hoogveen

2010-07-21T20:45:00.000+02:00

Drosera rotundifolia (Ronde zonnedauw) is een zeldzaam vleesetend plantje dat vooral voorkomt in veengebieden. De bladeren hebben uitsteeksels met een kleverige druppel.
Vliegen en mugjes kunnen zo gevangen en verteerd worden.

Van Narthecium ossifragum (Beenbreek) werd verondersteld dat het vee zwakke botten kreeg met breuken tot gevolg. Dit is waarschijnlijk een fabeltje, maar de plant dankt er wel zijn naam aan.

Gefotografeerd in de Hoge Venen (B) waar beide plantensoorten naast elkaar te vinden zijn.

Vrouwtje Keizersmantel

2010-07-15T09:49:00.002+02:00

Deze mooie grote vlinder was zo sympathiek om pal voor mijn lens op een distelbloem neer te strijken. Het is Argynnis paphia (Keizersmantel) en wel het vrouwtje. Op een kapvlakte in het bos in de Eifel fladderden er tientallen rond; het typische leefgebied van deze vlinder. Met name Viola odorata (Maarts viooltje) en Viola riviniana (Bosviooltje) gelden als waardplant. In Nederland is de Keizersmantel slechts incidenteel te zien. Is gemakkelijk te verwarren met Argynnis aglaja (Grote parelmoervlinder) die echter een geheel andere onderzijde heeft.

Curieuze cyclus

2010-07-09T21:07:00.001+02:00

Op veel plaatsen bloeit nu Senecio jacobaea (Jacobskruiskruid). Dit is de beruchte plant waarvan paarden ziek kunnen worden indien deze in het hooi terecht komt. Regelmatig kun je de rups van Tyria jacobaea (Sint-jacobsvlinder) - de Zebrarups - op Jacobskruiskruid aantreffen. In sommige jaren zijn er echter zoveel rupsen dat vrijwel alle planten kaalgevreten worden. Gevolg is dat er in de jaren erna minder planten zijn en dus te weinig voedsel voor de volgende generaties rupsen. Daardoor krimpt dan weer de populatie vlinders en kunnen de planten zich herstellen. Een curieuze cyclus die zich iedere zeven jaar voltrekt.

Onopvallend orchideetje

2010-07-04T14:33:00.002+02:00

De geelgroene bloemaar van Herminium monorchis (Honingorchis) is slechts enkele centimeters en daardoor valt het plantje nauwelijks op tussen het gras. Het is dus heel behoedzaam lopen door een terrein met dit bijzondere orchideetje.

In Nederland zijn langs de kust een paar vindplaatsen. Vorig jaar de plant ontdekt op een kalkgrasland in de Eifel, maar toen was hij helaas al uitgebloeid. Nu waren we er op het juiste moment.

Witte orchideeën

2010-06-29T12:50:00.001+02:00

Dactylorhiza praetermissa (Rietorchis) heeft vooral in de lager gelegen gedeelten van Nederland een behoorlijk aantal vindplaatsen. Het zijn vaak forse planten met paarse bloemen. Incidenteel kun je echter albino's aantreffen: deze hebben witte bloemen. Op Schouwen-Duiveland (Zeeland) in een veld met Rietorchis maar liefst meer dan tien witte exemplaren gevonden.

Ook sommige andere soorten orchideeën kennen dit verschijnsel, bijvoorbeeld Gymnadenia conopsea (Grote muggenorchis). Het is altijd weer leuk om dergelijke afwijkende planten te ontdekken.

Embleem van de Hoge Venen

2010-06-25T15:35:00.002+02:00

De Hoge Venen is een prachtig natuurgebied gelegen rondom het hoogste punt van België (> 600 meter). Het bestaat gedeeltelijk uit hoogveen met een hele specifieke flora en fauna.

Men heeft Trientalis europaea (Zevenster) uitverkoren als embleem van het gebied. In Zuid-Nederland ontbreekt dit plantje, maar in de Hoge Venen kom je de Zevenster hier en daar tegen. Gemiddeld zijn er zeven bloemblaadjes, hetgeen ongebruikelijk is in de plantenwereld, maar soms zijn er ook zes of acht.

In het zure milieu van het hoogveen komen veel minder soorten orchideeën voor dan bijvoorbeeld op kalkrijke bodem. Voor Dactylorhiza sphagnicola (Veenorchis) is de aanwezigheid van Sphagnum (Veenmos) echter juist een vereiste.

Naam blog nader verklaard

2010-06-18T16:59:00.001+02:00

Melanargia galathea (Dambordje) staat symbool voor beide onderwerpen op deze blog: natuur en dammen. De vlinder dankt zijn Nederlandse naam aan het geblokte patroon op de vleugels.

Het Dambordje wordt in Nederland niet vaak waargenomen, maar direct over de grens met België en Duitsland komt dit vlindertje soms vrij talrijk voor, vooral op bloemrijke kalkgraslanden. De foto is gemaakt in de omgeving van Düren (D).

Een witte Muggenorchis is nog geen Witte muggenorchis

2010-06-17T20:10:00.001+02:00

Gymnadenia conopsea (Grote muggenorchis) komt plaatselijk zeer talrijk voor, op sommige locaties staan er duizenden. Vrijwel alle bloemen zijn roze gekleurd, maar sporadisch staat er een wit exemplaar tussen. Het vinden van zo'n witte Muggenorchis is al vrij bijzonder. Zie foto links, gemaakt omgeving Düren (D).

Pseudorchis albida (Witte muggenorchis) is echter nog veel zeldzamer. Deze kwam vroeger ook voor in Zuid-Limburg, maar de laatste plantjes bij Vaals zijn reeds meer dan een eeuw geleden verdwenen in een herbarium. In de Eifel zijn gelukkig nog enkele vindplaatsen bekend. Zie foto rechts.

Bijzondere roofvogel

2010-06-14T18:20:00.001+02:00

Milvus milvus (Rode wouw) is in Nederland maar zelden te zien. In Duitsland komt deze bijzondere roofvogel echter meer voor.

Meestal cirkelen ze hoog in de lucht, maar dit exemplaar in de buurt van Trier (D) liet zich wat beter bekijken. Door zijn gevorkte staart is deze vogel zeer makkelijk te herkennen.

Aangebrande orchis

2010-06-04T06:56:00.001+02:00

Neotinea ustulata (Aangebrande orchis) dankt zijn grappige naam aan de donkere top van de bloemaar. In Nederland is deze orchidee al vele decennia uitgestorven, maar in de Eifel komt het plantje nog in een aantal kalkgrasgebieden voor. De foto's zijn gemaakt in de omgeving van Bad Münstereifel (D), momenteel een eldorado voor orchideeënliefhebbers. Maar liefst vijftien soorten telden we er tijdens één wandeling.

Combinatie te mooi om waar te zijn

2010-06-02T11:39:00.000+02:00

"Soms zijn ze wel héél erg mooi!" riep mijn tegenstander uit tijdens de onderlinge bij De Vaste Zet. Resoluut begon hij met het uitvoeren van de volgende slagzet:
49-43 (39x37) 24-19 (14x23) 47-42 (37x48) 46-41 (36x47) 40-34 (48x30) 35x24 (47x20) 25x1.

Inderdaad een schitterende combinatie, doch helaas voor mijn opponent bleek schijf 36 niet zwart maar wit te zijn...

Orchideeënwens in vervulling

2010-05-26T12:57:00.004+02:00

Hoewel ik mijzelf zeker niet als soortenjager beschouw, had ik als liefhebber van wilde orchideeën reeds vele jaren een hele grote wens, namelijk Cypripedium calceolus (Vrouwenschoentje of Venusschoentje). Het afgelopen pinksterweekend in Thüringen op diverse locaties vele exemplaren aangetroffen. De prachtige grote bloemen doen eerder denken aan een tropische orchidee dan een Europese soort. Onwaarschijnlijk mooi! Foto gemaakt omgeving Weimar (D).

Schijfverlies in de opening

2010-05-20T06:51:00.000+02:00

Uit de onderlinge bij DVZ: Bert-Harry. Ik dacht goed te staan, maar het tegendeel bleek waar.

50-44? Wellicht was de stand nog te houden na 42-37.

(9-13?) Beter was (8-13!). Dan is 41-37 verhinderd wegens (27-32) 38x27 (22x31) 36x27 (18-23) 29x18 (12x21). En op 42-37 volgt (18-23) 29x18 (12x32) 37x28 (24-29) 33x24 (22x42) ad lib (20x29) ook met schijfwinst.

45-40? Wit had nu nog aan schijfverlies kunnen ontsnappen met 41-37 of 42-37.

(4-9!) Pas op dit moment besefte ik dat wit geen enkele goede zet meer heeft. Na het geplande 40-34? volgt immers (27-31!) en hoe wit ook slaat, zwart kan altijd verder combineren naar dam. Dus besloot ik om maar een schijf te offeren.

35-30 (24x35) Overigens heeft zwart maar kort van zijn extra schijf kunnen genieten want er volgde 40-34 (17-21??) 26x17 (22x11) 28-23 (19x28) 33x31. Uiteindelijk eindigde de partij zelfs nog in winst voor wit.

Bijzonderheid op vervuilde grond

2010-05-17T10:54:00.000+02:00

Bekende vindplaatsen van Viola lutea subsp. calaminaria (Zinkviooltje) zijn gelegen langs het Belgische gedeelte van de Geul. In het verleden waren hier ertsmijnen. Op de vervuilde grond kunnen slechts weinig plantensoorten groeien, maar het zinkviooltje is goed bestand tegen zink en andere metalen.

Daarnaast zijn er maar enkele andere locaties ter wereld waar dit bijzondere plantje voorkomt, zoals bij Breinigerberg (D) waar de foto is gemaakt.

Franse Ophryssen (vervolg)

2010-05-13T12:31:00.001+02:00

Ophrys lutea komt plaatselijk zeer algemeen voor in het gebied rond de Middellandse Zee en is met geen enkele andere soort te verwarren.

Ophrys provincialis (Provençaalse spinnenorchis) behoort tot het vaak moeilijk te determineren Sphegodes-complex. Kenmerkend zijn de witte pseudo-ogen.

Foto's gemaakt op 23 april 2010 bij Carro (Bouches-du-Rhone).

Franse Ophryssen

2010-05-07T19:50:00.002+02:00

Veel orchideeën in Zuid-Frankrijk behoren tot het geslacht Ophrys. Ze zijn meestal vrij onopvallend, dus vaak je moet goed speuren om ze te ontdekken. Maar van dichtbij bekeken kunnen ze qua schoonheid zeker wedijveren met hun tropische verwanten.

Ophrys picta
Talairan (Aude),
20 april 2010.

Ophrys linearis
La Couronne (Bouches-du-Rhone),
25 april 2010.

Ophrys virescens
Saint-Julien des Martigues (Bouche-du-Rhone),
24 april 2010.

De eerste orchideeën bloeien

2010-05-05T18:57:00.001+02:00

Inmiddels hoeven we niet meer naar Zuid-Europa om in bloei staande orchideeën te zien. In onze omgeving is Orchis mascula (Mannetjesorchis) één van de vroegst bloeiende soorten. De foto is gemaakt op een helling langs de Hohnbach bij Kelmis (B), waar er nu vele tientallen staan te pronken.

En op Schouwen-Duiveland (Zeeland) zijn enkele gebieden aan de noordzijde van het eiland paars gekleurd door honderden exemplaren van Orchis morio (Harlekijn).

Onmiskenbaar een Bertolonii

2010-04-30T17:11:00.002+02:00

De afgelopen weken in Zuid-Frankrijk op zoek geweest naar orchideeën. Tientallen soorten gevonden, maar het correct op naam brengen van veel exemplaren zal nog geruime tijd vergen. Dit geldt niet voor de Ophrys bertolonii (Zadelorchis), een soort die onmiskenbaar te herkennen is. Komt voor in een vrij smalle strook langs de Middellandse Zee van Spanje tot Kroatië. Foto gemaakt op 23 april 2010 bij Carro (Bouches-du-Rhone).

Bosgeelster langs de Geul

2010-03-31T16:54:00.000+02:00

Gagea lutea (Bosgeelster) is in Zuid-Nederland een zeldzame plant. Enkele jaren geleden langs de Geul bij Wijlre een nieuwe vindplaats ontdekt. Sindsdien ieder voorjaar gaan kijken en altijd wel weer enkele polletjes aangetroffen. Meer stroomopwaarts, zoals langs de Hohnbach bij Kelmis (B) is dit bolgewas plaatselijk talrijker te vinden.

Curieuze parasiet

2010-03-25T19:45:00.000+01:00

Lathraea squamaria (Bleke schubwortel) is een plant die sinds 1930 uitgestorven werd gewaand in Nederland, totdat in 1999 er plotseling exemplaren opdoken in een park te Ridderkerk. Mij is niet bekend of de populatie daar heeft standgehouden. Niet ver over de grens langs de Geul bij Kelmis (B) is al vele decennia een bekende vindplaats, waar de plant ook dit voorjaar weer staat te bloeien.

De geslachtsnaam Lathraea dankt deze curieuze verschijning aan zijn verborgen leefwijze terwijl de soortnaam squamaria duidt op de schubvormige bladeren. Het is een volledig parasitair levende plant: er is geen enkel bladgroen en de nodige voedingssappen worden onttrokken aan boomwortels.

Dubbeldekker in de tuin

2010-03-22T13:51:00.000+01:00

Minstens vier graden en vochtig weer, dat zijn de condities waaronder de Bufo bufo (Gewone pad) ontwaakt uit zijn winterslaap. De mannetjes klampen zich stevig vast op de rug van de enkele centimeters grotere vrouwtjes en laten zich zo vervoeren naar hun voortplantingsgebied. Ieder voorjaar weer een fascinerend schouwspel. Foto gemaakt in eigen tuin.

Een dreun van jewelste

2010-03-22T07:34:00.000+01:00

Kwam ik in de landelijke competitie tegen Robert de Abreu nog met de schrik vrij, bij de provinciale wedstrijd DVZ-DIOS sloeg Piet van Rossum resoluut toe met een vergelijkbaar zetje.
(11-16??) 34-29!! (23x34) 40x20 (15x24) 27-22! (18x27) 32x21 (16x27)
28-23! (19x28) 33x2.

"Een dreun van jewelste" schrijft Dieter in zijn verslag op DVZ-site, aangezien het team hierdoor op een 1-5 achterstand kwam. Gelukkig werd de wedstrijd toch nog met 9-7 gewonnen.

Spectaculaire combinatie

2010-03-10T21:13:00.000+01:00

Uit de onderlinge bij De Vaste Zet: Martijn-Bert. Ik had een kansrijke aanvalsstand opgebouwd, maar liep helaas in de listig opgezette val:
(3-8??) 39-33! (28x39) 49-43! (39x48) 30-24! (19x30)
29-23! (18x29) 38-32! (27x38) 42x35 (48x31) 36x20 en zwart gaf op.

Deze spectaculaire combinatie is overigens een diepere variatie op het zetje dat ik enkele maanden geleden zelf miste tegen Erwin. Eigenlijk had ik het dus moeten zien!

Eindelijk voorjaar!

2010-03-10T14:30:00.000+01:00

Tussilago farfara (Klein hoefblad) is één van de vroegst bloeiende plantensoorten. Als deze bloemetjes zich laten zien, is het voorjaar echt begonnen. Opmerkelijk aan deze plant is dat de hoefvormige bladeren pas na de bloei tevoorschijn komen.

Verrassend krantenknipsel

2010-02-11T08:28:00.001+01:00

Zoals veel andere kranten zijn ook alle jaargangen van de (inmiddels ter ziele zijnde) Zierikzeesche Nieuwsbode ingescand en online oproepbaar. Hierin grasduinen levert soms leuke verrassingen op. Hieronder een digitaal knipsel uit 1977. Reeds toen bleek ik mij dus al met schooldammen bezig te houden.

Winst gemist tegen Limburgs kampioen

2009-12-20T11:45:00.000+01:00

Bij de wedstrijd Roderland - De Vaste Zet speelde ik tegen Brion Koullen. Ik vervolgde hier te snel met (22-28?) waarna de kampioen van Limburg via 48-42! (15x47) 34-29 (23x43) 5x49 naar remise kon afwikkelen.

Winst was echter geweest
(15-10!!) 5x14 (19x10). Essentieel is nu dat zwart wint door oppositie indien er een keer wordt geruild. De meest taaie verdediging voor wit lijkt 48-43
(22-28) 43-38 (10-14) 34-30 (23-29) 30-25 maar dan volgt
(28-32!) 38x27 (17-22) 27x18 (12x23).

Het was dus de moeite waard geweest om wat meer tijd te spenderen aan het berekenen van het spelverloop na het wegruilen van beide dammen.

Weer mazzel in nationale competitie

2009-12-12T20:27:00.000+01:00

Tegen Robert de Abreu (TDV3-Cema/DVZ2) speelde ik (23-29??). Gelukkig zag mijn tegenstander de volgende combinatie niet: 40-34!! (29x40) 35x44 (24x35)
27-22 (18x27) 32x21 (26x17) 28-23 (19x28) 33x2.

Enkele zetten later dacht wit wel een slagzet uit te kunnen voeren, maar deze bleek niet te kloppen. Net als de vorige ronde tegen Raes 2 dus weer een overwinning met de nodige mazzel.

Gemiste buitenkans op clubavond

2009-12-09T12:21:00.000+01:00

Uit de onderlinge bij De Vaste Zet: Bert-Erwin. Zwart speelde hier te snel (20-24??). Helaas verzuimde wit om toe te slaan met 39-33! (28x39) 48-43 (39x48) 38-32 (27x38) 42x33 (48x31) 36x20. Niet diep maar wel verrassend.

Een aantal zetten later speelde wit 49-44? en de partij ging na (21-27!) 32x21 (11-16) vrij snel verloren. De diagram-stand was wellicht nog te redden geweest met 34-29! (23x43) 32x23 (19x39)

31-27! (22x33) 49x9 en remise moet mogelijk zijn.

Lelijke fout tijdens derby

2009-11-30T11:14:00.001+01:00

"Een lelijke fout" noemt teamchef Dieter van Gortel mijn zet (13-18??) in zijn verslag op de clubsite over de derby Cema/DVZ 2 - Raes 2.

En terecht! Indien Robert van der Gaag namelijk had vervolgd met 26-21! (17x26) 37-31 (26x37) 38-32 (37x28) 39-34 (28x30) 35x11 had ik direct kunnen opgeven.

Later in de partij liep wit in een 1-om-2. Een gelukkige winst derhalve in het Fortuna Stadion.

Taxatiefout na mogelijke zesklapper

2009-11-25T15:54:00.000+01:00

In de provinciale clubcompetitie speelde ik tegen Marcel Karssing. Ik zag een mooie zesklapper die schijfwinst zou opleveren, maar taxeerde de stand na de combinatie hooguit remise.

De slagzet gaat als volgt:
38-32! (27x29) 34x23 (ad lib) 43-38 (ad lib) 40-34 (29x40) 38x16 (40-45) 44-40 (45x34) 49-44.

Het lijkt dat zwart zal kunnen doorbreken op de witte rechtervleugel. Wit heeft echter wel degelijk goede winstkansen, zie bijvoorbeeld de volgende spelgang: (8-13) 41-37 (13-19) 37-32 (19-24) 42-38 (24-30) 44-39 (34x43) 38x49 (30-35) 49-44 (4-9)
47-42 (9-14) 32-28 (14-19) 42-38 (19-24) 38-33 (24-30) 33-29 en zwart verliest.

Ik besloot (ten onrechte) de combinatie niet te nemen en de partij eindigde later in remise.

Gambiet in d'Heremiet

2009-11-20T07:51:00.001+01:00

Uit de onderlinge bij De Vaste Zet: Bert-Lei. Na (13-19) volgde 27-22 (18x27) 29-23 (20-25?) 23x14 (24-29) 33x24 (27-31) 28-22 (31x33) 41-37 en zwart verloor.

Zwart had zich echter na het gambiet 27-22 (18x27) 29-23 toch nog kunnen redden met (8-13!) 23x25 (24-29) 33x24 (27-31) 28-22 (31x33) 41-37 (13-18) 22x13 (21-27) 32x21 (16x27) en wit zal moeten berusten in remise.

M.a.w. in de diagramstand was (13-19) nog niet de definitieve foutzet.

Leuke lokzet in Korbach

2009-10-15T09:39:00.000+02:00

Tijdens het jaarlijkse damtoernooi in Korbach (D) voerde de in Zwitserland wonende Nederlander Ton Tillemans de volgende damcombinatie tegen mij uit: 47-41? (36x47) 38-33 (47x29) 32-28 (23x21) 26x17 (12x21) 34x1. Met zwart vervolgde ik toen echter met (13-18!) 1x9 (3x14).

Helaas wist ik de partij toch niet te winnen. Er volgde (41-46?) 35-30 (46x40) 45x34 en enkele zetten later werd tot remise besloten. Winnend was geweest: (41-47!) 27-21 (26x17) 22x11 (19-23) 28x19 (14x23) met gewonnen stand, want witte schijven 34, 35 en 45 staan geblokkeerd en dam halen op 1 blijft verhinderd.

Bijzondere gentiaan

2009-10-02T13:49:00.000+02:00

Gentianella ciliata (Franjegentiaan) komt in Nederland op slechts twee locaties voor. Op de vindplaats in de omgeving van Eijs (Zuid-Limburg) welgeteld twee exemplaren gevonden.

De kenmerkende franje aan de bloemblaadjes is met het blote oog nauwelijks waarneembaar. Bloeitijd: eind september/begin oktober.

Interessante herfstflora

2009-09-21T21:16:00.002+02:00

Ook in de nazomer en herfst is er nog een interessante flora.

Gentianella germanica (Duitse gentiaan) is een vrij zeldzame verschijning op kalkgraslanden.

Algemener is Colchicum autumnale (Herfsttijloos). Lijkt op crocus, maar bloeit pas laat in het jaar.

De foto's zijn gemaakt in de omgeving van Aachen (D).

Orchideeënseizoen ten einde

2009-09-06T18:23:00.002+02:00

Een leek ziet waarschijnlijk niets anders dan een grasspriet, voor de liefhebber is het een bijzonderheid.

Spiranthes spiralis (Herfstschroeforchis) kent maar enkele vindplaatsen in Nederland, onder meer bij Wijlre (L). De foto is gemaakt op Goeree-Overflakkee (ZH).

Van de inheemse orchideeën is dit de laatst bloeiende soort.

Winst verzuimd in Maastricht

2009-09-03T09:18:00.000+02:00

Bij de zomercompetitie van Damclub Maastricht kreeg ik tegen Bèr ten Haaf deze stand op het bord. Ik speelde 23-28? en wit wist nog remise te maken.

Zwart had echter heel mooi kunnen winnen met (23-29!) 27-21 (29-34) 21-16 (50-6) 16-11 (6x50) en damhalen blijft verhinderd voor wit.

Gemiste kans in Zeeland

2009-08-14T08:54:00.000+02:00

Tijdens het Hiltex damtoernooi in Goes was ik blij dat ik (met zwart) tegen Michel Emolo (F) na een mislukte omsingelingspoging kon afwikkelen met (11-17) 22x11 (16x7) 27x16 (13-18). De partij eindigde in remise.

Zwart had echter vanuit de diagramstand winnend naar dam kunnen combineren: (12-18!) 23x12 (14-20) 25x23 (11-17) 22x11 (16x49).

Zeldzame orchidee

2009-08-11T10:06:00.001+02:00

Epipactis purpurata (Paarse wespenorchis) bloeit pas in augustus. Deze orchidee komt niet voor in Nederland, wel in schaduwrijke bossen in de Ardennen en de Eifel. Foto gemaakt omgeving Nettersheim (D).